Chánh niệm là gì? Phương Pháp Sống Trong Tỉnh Thức Mỗi Ngày

thuc hanh thien chanh niem trong phat giao

“Thiền là gì?” Chánh niệm là gì?  Trong mỗi người ai cũng đã từng thắc mắc về điều này. Bởi ngày nay có nhiều người thường xuyên nhắc tới cũng như thực hành. Vậy chánh niệm có gì tuyệt vời để chúng ta khám phá?

chanh niem la gi

Chánh niệm nghĩa là gì? 

Theo thiền sư Thích Nhất Hạnh: Chánh niệm có nghĩa là biết chính xác điều gì đang xảy ra và điều đó đang có mặt ở hiện tại. Thực hành chánh niệm giúp nhận biết nỗi đau, nỗi khổ và chuyển hóa nó. “Chánh niệm cho chúng ta thấy những gì đang diễn ra trong cơ thể, cảm xúc, tâm trí chúng ta và thế giới tự nhiên vận hành”.

chanh niem cua thien su thich nhat hanh

Chánh niệm dịch sang tiếng Anh nghĩa là right mindfulness. Mindfulness có nghĩa là tâm trí tập trung, và tâm trí sáng suốt – khi một người tập trung vào điều gì thì người đó sẽ hiểu biết điều đó hơn. Và chánh niệm hay còn gọi là Sati có thêm khái niệm về “tỉnh giác” “nhận biết trong tỉnh thức” – nhận biết tỉnh táo.

Để biết chánh niệm là gì, trước tiên chúng ta hãy cùng tìm hiểu định nghĩa về chánh niệm là gì qua bài viết ngắn gọn và dễ hiểu từ cuốn sách “I love stress, I love sad” (yêu sự căng thẳng, thương nỗi muộn phiền) của tác giả Võ Xuân. Dzung – một bác sĩ nhi khoa tận tâm và tài năng sinh ra tại Việt Nam và lớn lên tại Hoa Kỳ.

“Nếu bạn hỏi ai đó định nghĩa về chánh niệm, giống như hỏi người đó, ‘Vị sô cô la như thế nào? Hay’ loại nhạc bạn thích nghe như thế nào?”

Một định nghĩa có thể chỉ là một ý tưởng nhỏ về thực tế. Chỉ đọc một cuốn sách về chánh niệm mà không tự mình trải nghiệm nó giống như đi đến một nhà hàng và chỉ đọc thực đơn mà không ăn gì cả.

Chúng ta bước vào một nhà hàng để thưởng thức những món ăn ngon, theo cùng một cách, mục tiêu của chánh niệm là trực tiếp trải nghiệm nó.

Đó là lý thuyết, nhưng có một vài định nghĩa về chánh niệm để bắt đầu. Jon Kabat-Zinn đã định nghĩa chánh niệm là “chú ý theo một cách cụ thể: có chủ định, hiện tại và không phán xét”. Đó là một định nghĩa đơn giản và chính xác.

Chánh niệm tỉnh giác là gì?

Chánh niệm và tỉnh giác  (Sati Sampajanna) là một thuật ngữ Phật giáo ngụ ý một cách sống thanh thản và bình yên trong cuộc sống hàng ngày, với một tâm trí hoàn toàn tỉnh táo và minh mẫn, biết đối tượng tiếp xúc hay không, đang thức tỉnh những việc mình làm.

chanh niem tinh giac la gi

Là một hình thức thiền hành được áp dụng trong cuộc sống hàng ngày, thể hiện qua việc chú ý nhận biết hoặc ý thức được các hoạt động của cơ thể, đồng thời nâng cao tinh thần thoải mái, dễ chịu, hài hòa, thông suốt, đồng thời làm được tất cả các hoạt động của cơ thể. các hoạt động. trở nên bình tĩnh, nhịp nhàng và chính xác.

Đó là một trong những phương pháp “quán chiếu về thân thể” (kýe kayanupassana) 1 hay phương pháp “quán chiếu về thân thể” (kayagatasati) 2 được đề cập trong kinh Phật, tức là chú ý đến nhận thức hoặc quán niệm về các yếu tố, hoạt động hàng ngày của cơ thể, dẫn dắt tâm trí trở nên tĩnh lặng, trong sáng, minh mẫn, đạt đến giải thoát và tri kiến ​​giải thoát. Quả Sa-môn, Trường Bộ định nghĩa:

“Đại vương, cái gì là một vị tỳ khưu đắc ý, có ý thức? Đại vương, ở đây, tỳ-kheo tiến lên, đến và đi đều có ý thức; khi chúng ta nhìn thẳng, khi chúng ta nhìn xung quanh, chúng ta có ý thức; khi uốn, khi duỗi cần lưu ý; khi mặc áo đôi, áo bát, áo trên đều có ý thức, khi ăn, uống, nhai, nuốt đều có ý thức; khi đại tiện, tiểu tiện đều tỉnh táo; Khi họ đi, đứng, ngồi, nằm, thức dậy, nói chuyện và im lặng, tất cả đều có ý thức. Như vậy, đại vương, một vị tỳ khưu hãy chú tâm và nhận biết. “

Chánh Niệm Phần 1 – Thiền Sư Thích Nhất Hạnh

Làm thế nào để nhận biết mình có chánh niệm?

Chánh niệm là chú ý đến khoảnh khắc hiện tại. Chánh niệm ngừng hoạt động giống như một máy lái tự động và thức tỉnh ở đây và bây giờ. Chánh niệm là ngừng tiếc nuối quá khứ, ngừng lo lắng cho tương lai. Ngoài ra, có một số cách khác để mô tả chánh niệm:

  • “Chú tâm và để ý”
  • “Tỉnh giác”
  • “Tỉnh thức”
  • “Mở rộng trái tim của bạn”
  • “Để ý và chú tâm”
  • “nhìn thấy rõ ràng”
  • “Nhận thức bằng một trái tim yêu thương”
  • “Hiện diện trong tình yêu”
thuc hanh chanh niem trong doi song hang ngay

Trong hàng ngàn năm, truyền thống văn hóa trên khắp thế giới đã công nhận trí tuệ của một trái tim rộng mở, của sự hiện diện, ngay cả khi họ không gọi đó là chánh niệm. Có thể có những lúc bạn đã trải nghiệm chánh niệm một cách tự nhiên.

Đôi khi không cần cố gắng, bạn vẫn nhận thức sâu sắc một việc mình đang làm, chỉ biết khoảnh khắc hiện tại – quá khứ và tương lai gần như không còn – tràn ngập lòng biết ơn khi biết rằng bạn vẫn còn sống.

Rất có thể bạn đã trải qua những khoảnh khắc như thế này khi chơi thể thao hoặc chơi một bản nhạc, vuốt ve mèo hoặc nghe một bản nhạc mà bạn yêu thích. Trong những khoảnh khắc đó, dù muốn hay không, bạn thực sự nhận thức được.

Hơi thở chánh niệm trong Phật Giáo

Đạo Phật rất coi trọng hơi thở. Nó không cho bạn biết gì khác hơn là thu hút sự chú ý của bạn vào hơi thở. Trong Phật Giáo, thở có nghĩa là chăm sóc bản thân, cả về thể chất và tinh thần.

thuc hanh thien chanh niem trong phat giao

Cuộc sống văn minh càng tiến bộ, con người càng ít chú ý đến hơi thở, nói đúng hơn là không còn thời gian cho nó. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc con người ta dần quên đi bản thân mình, lơ là việc chăm sóc sức khỏe bên trong.

Trong số những lời dạy của Ngài, Đức Phật đã dành riêng một bài, Kinh Ànāpānasati, để thảo luận về phương tiện và lợi ích của việc tập trung vào hơi thở. Hơi thở không mang lại giàu sang hay danh vọng, nhưng hơi thở có thể mang lại sức khỏe và trí tuệ.

Thực tế này cho thấy con người hiện đại chỉ chú ý đến sự phát triển của một phần “cái tôi” mà bỏ qua phần còn lại.

Con người không còn là một con người toàn diện hay hiểu biết, mà bị xé nát và đơn phương phát triển bởi những áp lực và quan niệm thực dụng. Đây có phải là nguyên nhân của cuộc khủng hoảng?

Ví dụ về chánh niệm

Ví dụ khi ăn thì cứ ăn, đừng để suy nghĩ vẩn vơ làm những việc linh tinh. Điều này cũng xảy ra với những thứ khác trong cuộc sống của bạn. Tập trung vào hiện tại, nó được gọi là chú tâm tỉnh thức.

ngoi thien la vi du ve chanh niem
Ngồi thiền cũng là một ví dụ về thực hành chánh niệm

Tóm lại

Qua bài viết trên hy vọng bạn đã hiểu rõ chánh niệm là gì? cách nhận ra một người đang có sự tập luyện chánh niệm để hướng đến sự giải thoát, an lạc và bình an. Nguyện cho tất cả chúng sinh hết thảy được an lạc và bình an. 

Bài Cùng Chuyên Mục

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.