Giỗ tổ nghề bếp là ngày nào?

Thường thì mỗi ngành nghề đều có ngày giỗ tổ và ông tổ nghiệp riêng. Vậy nên, những người yêu thích nấu nướng và quan tâm đến nghề bếp rất tò mò ngày giỗ tổ nghề bếp là ngày nào? Ông tổ nghề bếp là ai? Bài viết sẽ phần nào giải đáp những câu hỏi này cho bạn.

Ngày tổ nghề bếp gắn liền với ngày ông Táo

Với người Việt, sự tích ông Công, ông Táo không quá xa lạ. Dù có nhiều phiên bản khác nhau nhưng hầu như ai cũng biết đó là câu chuyện về một đôi vợ chồng phải xa nhau vì hoàn cảnh khó khăn. Người chồng đi làm ăn xa để lại người vợ ở nhà với lời nhắn nhủ 3 năm không về thì người vợ hãy xem mình đã chết và có thể tái giá.

Thời gian trôi qua như nước chảy, người vợ đợi ròng rã năm này qua năm khác nhưng không thấy chồng về nên đã lấy chồng khác. Định mệnh trớ trêu khi chẳng bao lâu sau đó người vợ gặp lại chồng cũ đi ăn xin. Hai người than khóc và kể rõ nỗi niềm cho nhau nghe nhưng đúng lúc thì chồng mới về.

Diễn biến sau đó là một tấm bi kịch. Bởi vì không biết phải ăn nói ra sao với người chồng mới, người vợ đã đưa chồng cũ ra đống rơm để trốn. Chẳng may là người chồng mới lại đi đốt đống rơm để lấy tro bón ruộng. Chồng cũ vì sợ phá hỏng hạnh phúc của vợ nên đã âm thầm chịu chết cháy. Đến lúc người vợ phát hiện thì hối hận và nhảy vào đống rơm chết theo. Chồng mới cũng vì vậy mà tự trách nên cũng nhảy vào đống rơm chết theo.

Ngọc Hoàng thương cảm cho tình nghĩa của họ nên đã phong họ làm thần Táo trong bếp, chịu trách nhiệm bếp núp trong gia đình. Cũng vì vậy mà người Việt tin rằng 3 vị thần Táo định đoạt phước đức cho gia đình. Phước đức này có do việc làm đúng đạo lý của gia chủ và các thành viên trong nhà. Chính vì vậy mà người Việt có tục lệ thờ cúng 3 vị thần Táo, gọi tắt là ông Táo. Đồng thời lấy ngày 23 tháng Chạp hàng năm làm ngày lễ ông Táo.

Nghề bếp quanh năm quanh quẩn trong bếp, tiếp xúc với lửa và gần gũi với thần Táo nên không biết từ khi nào mà các đầu bếp và những người hoạt động trong nghề bếp cũng chọn ngày 23 tháng Chạp làm ngày tổ nghề bếp nhằm tri ân những vị tổ nghề bếp. Những người đã có công sáng lập và truyền bá những giá trị truyền thống lâu đời.

Ông tổ nghề bếp thật sự là ai?

Hiện tại, vẫn còn nhiều tranh cãi về ông tổ nghề bếp. Chưa có thông tin nào khẳng định một cách chính xác ai là ông tổ nghề bếp.

Các nhà sử học cho rằng, hoàng tử Lang Liêu sáng tạo ra bánh chưng, bánh dày đã trở thành quốc hồn, quốc túy của dân tộc nên xứng đáng là ông tổ nghề bếp Việt Nam. Trong khi đó, một số nhà nghiên cứu văn hóa dân gian lại cho rằng công chúa Ngọc Hoa, cũng là con của Vua Hùng xứng đáng được tôn vinh là tổ nghề bếp hơn.

Lý do công chúa Ngọc Hoa được nhắc đến là vì bà đã dạy người ta nấu bếp. Hơn nữa, trong lịch sử thì bếp thường gắn với đàn bà, không thể cái gì cũng là đàn ông. Bên cạnh đó, còn có nhiều người cho rằng, ẩm thực rất phong phú nên không thể tôn vinh một người được. Nếu không có bằng chứng thuyết phục thì đừng vội kết luận ai là ông tổ nghề bếp.

Người có công với nghề bếp

Việc ông tổ nghề bếp là ai vẫn chưa có lời giải đáp cụ thể. Thế nhưng, nếu tìm người có công với nghề bếp và nền ẩm thực Việt thì không khó. Với người trong nghề thì Mạc Thị Giai là cái tên không hề xa lạ. Bà chính là người có công rất lớn với ẩm thực Nam Bộ những năm đầu thế kỷ 15.

Bà Mạc Thị Giai (1578-1630) nguyên quán Hải Dương. Bà vốn am hiểu kiến thức y học cổ truyền Việt Nam. Sau khi trở thành vương phi của Chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên, bà lại có điều kiện nghiên cứu và học hành nên đã học hỏi thêm các kiến thức y học Trung quốc.

Được biết, bà Mạc Thị Giai có nhiều đóng góp trong cách sáng tạo các món ăn Miền Nam nói riêng và ẩm thực Việt Nam nói chung thời bấy giờ. Theo các chuyên gia bếp thì những cách kết hợp trong chế biến món ăn của bà hiện vẫn còn được sử dụng. Một trong số đó là quy tắc “5 dùng” của bà.

Quy tắc “5 dùng” nghĩa là dùng ngũ cốc làm chất dinh dưỡng, dùng ngũ quả làm chất bổ trợ, dùng thịt 5 loài gia súc làm chất bổ dưỡng, dùng 5 loại rau để cho thêm đầy đủ và dùng 5 vị thuốc cơ bản có dược tính cao để phòng và trị bệnh.

Mặt khác, bà còn đưa ra các phương pháp nấu ăn cho phù hợp với phong thổ. Chẳng hạn, Miền Nam quanh năm nóng bức nên cần ăn các món ăn thuộc âm có tính lương, hàn, có nhiều vị chua, đắng, mặn. Hơn nữa, nguồn nguyên liệu tại đây rất đa dạng và phong phú nên cần được tận dụng để chế biến món ăn.

Đến nay, những kiến thức và phương pháp chế biến món ăn của bà Mạc Thị Giai vẫn rất giá trị với các đầu bếp và những người yêu nấu nướng. Thế nên, nhắc đến người có công với nghề bếp và ẩm thực Việt, không thể không nhắc đến bà Mạc Thị Giai.

Mong rằng, những thông tin trong bài viết sẽ giải đáp phần nào những thắc mắc của bạn về ngày tổ nghề bếp và ông tổ nghề bếp để bạn hiểu hơn về nghề nghiệp đặc biệt này.

Bài Cùng Chuyên Mục

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.